Destek

Tüketici Hakkı

ZÜMRÜT ÇARŞI

Tüketici Hakları Kanunu

Tüketicinin korunmasına ilişkin temel hak, yükümlülük ve uygulamaları düzenleyen kanuni hükümler.

TÜKETİCİ HAKLARIKoruma ve bilgilendirme

AYIPLI MALSeçimlik tüketici hakları

SÖZLEŞMELERHaksız şartlara karşı koruma

TAKSİTLİ SATIŞÖdeme ve sözleşme esasları

TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN

4822 Sayılı Kanunla Değişik 4077 Sayılı Kanun

Kanun; tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarının korunması, tüketicinin bilgilendirilmesi, eğitilmesi ve zararlarının giderilmesine yönelik düzenlemeleri kapsamaktadır.

1 AMAÇ VE KAPSAM

Kanunun amacı, kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici ve zararlarını tazmin edici önlemleri düzenlemektir.

Kanun aynı zamanda çevresel tehlikelerden korunmayı, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerinin özendirilmesini ve tüketicinin korunmasına yönelik gönüllü örgütlenmelerin teşvik edilmesini amaçlar.

Kapsam

Kanun, mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsamaktadır.

2 TANIMLAR

BakanlıkSanayi ve Ticaret Bakanlığı.

Mal Alışverişe konu taşınır veya taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses ve görüntü gibi gayri maddi mallar.

Hizmet Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan, mal sağlama dışındaki faaliyetler.

Tüketici Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan kişi.

Satıcı Ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişi.

Sağlayıcı Ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kişi.

Tüketici İşlemi Tüketici ile satıcı veya sağlayıcı arasında yapılan her türlü hukuki işlem.

İmalatçı / Üretici Tüketiciye sunulan mal veya hizmetleri ya da bunların hammadde ve ara mallarını üreten kişiler.

İthalatçı Mal veya hizmetleri yurt dışından getirerek satışa sunan gerçek veya tüzel kişi.

Kredi Veren Tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili banka, finans kuruluşu veya finansman şirketi.

Reklam Veren Mal veya hizmetinin tanıtımı veya satışının artırılması amacıyla reklam yayınlatan kişi.

Tüketici Örgütleri Tüketicinin korunması amacıyla kurulan dernek, vakıf veya üst kuruluşları.

3 AYIPLI MAL

Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, reklam veya ilanlarında belirtilen niteliklere aykırı mallar ile kullanım amacı bakımından tüketicinin beklediği faydayı azaltan veya ortadan kaldıran mallar ayıplı mal olarak kabul edilir.

Tüketici, malın tesliminden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüdür.

Bedel İadesi

Ürün Değişimi

Bedel İndirimi

Ücretsiz Onarım

Sorumluluk

İmalatçı, üretici, satıcı, bayi, acente, ithalatçı ve ilgili hallerde kredi veren, ayıplı maldan ve tüketicinin seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur.

Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Ayıplı maldan sorumluluk, daha uzun bir süre üstlenilmemişse malın tüketiciye tesliminden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır.

Güvenli olmayan mallar piyasaya ayıplı mal olarak belirtilmiş olsa dahi arz edilemez.

4 AYIPLI HİZMET

Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam, ilan, standart veya teknik kurallara aykırı olan ya da tüketicinin hizmetten beklediği faydayı azaltan veya ortadan kaldıran hizmetler ayıplı hizmet olarak kabul edilir.

Tüketici, hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde ayıbı sağlayıcıya bildirmekle yükümlüdür.

Sözleşmeden Dönme

Hizmetin Yeniden Görülmesi

Bedel İndirimi

Tazminat

Sorumluluk

Sağlayıcı, bayi, acente ve ilgili kredi veren, ayıplı hizmetten ve ayıplı hizmet nedeniyle oluşan zararlardan müteselsilen sorumludur.

Daha uzun bir süre için garanti verilmemişse, ayıplı hizmet nedeniyle yapılacak talepler hizmetin ifasından itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir.

5 SATIŞTAN KAÇINMA

Üzerinde “numunedir” veya “satılık değildir” ibaresi bulunmayan bir mal; ticari bir kuruluşun vitrininde, rafında veya açıkça görülebilir bir yerinde teşhir edilmişse satıcı bu malın satışından kaçınamaz.

Hizmet sağlamada da haklı bir sebep olmaksızın hizmet sunmaktan kaçınılamaz.

Aksine ticari bir teamül bulunmadıkça satıcı, bir mal veya hizmetin satışını başka bir mal veya hizmetin satın alınması şartına bağlayamaz.

6 SÖZLEŞMELERDEKİ HAKSIZ ŞARTLAR

Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak sözleşmeye koyduğu ve tarafların hak ve yükümlülüklerinde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme koşulları haksız şart olarak kabul edilir.

01Bağlayıcı Değildir

Tüketicinin taraf olduğu sözleşmelerde bulunan haksız şartlar tüketici açısından bağlayıcı değildir.

02Müzakere Edilmemiş Şart

Önceden hazırlanmış ve tüketicinin içeriğine etki edemediği şartlar müzakere edilmemiş kabul edilir.

03İspat Yükü

Satıcı bir standart şartın ayrıca müzakere edildiğini ileri sürüyorsa bunu ispat etmekle yükümlüdür.

04Sözleşmenin Düzeni

Kanunda yazılı düzenlenmesi öngörülen tüketici sözleşmelerinin en az on iki punto ve koyu siyah harflerle hazırlanması öngörülmektedir.

7 TAKSİTLE SATIŞ

Taksitle satış; satış bedelinin en az iki taksitle ödendiği ve malın veya hizmetin sözleşmenin düzenlendiği anda teslim veya ifa edildiği satış türüdür.

Taksitle satış sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması zorunludur.

A Tüketici ve satıcı/sağlayıcının isim, unvan, açık adres ve erişim bilgileri.

B Mal veya hizmetin vergiler dahil peşin satış fiyatı.

C Vadeye göre faiz dahil toplam satış fiyatı.

D Faiz miktarı, yıllık faiz oranı ve gecikme faizi oranı.

E Peşinat tutarı.

F Ödeme planı.

G Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.

Erken Ödeme

Tüketici borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebilir veya bir taksit tutarından az olmamak kaydıyla bir ya da birden fazla taksiti erken ödeyebilir.

Bu durumda satıcı, ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.

Satıcı veya sağlayıcının kalan borcun tamamını talep edebilmesi için kanunda belirtilen temerrüt koşullarının gerçekleşmiş olması ve tüketiciye en az bir haftalık süre verilerek muacceliyet uyarısında bulunulması gerekir.

Sözleşme şartları tüketici aleyhine hiçbir şekilde değiştirilemez.